ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਦਰਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਪੌਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪੌਦਾ ਹੈ ਸੁਹਾਂਜਣਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੋਰਿੰਗਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਂਜਣਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੌਦਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਔਸ਼ਧੀਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਹਾਂਜਣਾ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫਲ (ਸੇਂਗ), ਫੁੱਲ, ਬੀਜ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ — ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿਅਰਥ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਸੁਹਾਂਜਣਾ ਇਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਹਾਂਜਣਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਾਭ
ਦਿਲ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ
ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਕ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਲ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਪਾਚਨ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ
ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਫਾਈਬਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਬਜ਼, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਮਸਟਿਕਸ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਮਜ਼ਬੂਤ
ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੌਸਮੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸੋਜ ਘਟਦੀ ਹੈ
ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਇੰਫਲੇਮੇਟਰੀ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਗਠੀਏ ਅਤੇ ਸੋਜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ
ਡ੍ਰਮਸਟਿੱਕ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਮੁਫਤ ਰੈਡੀਕਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮੜੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਘੱਟ ਕਰਨ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਹਾਂਜਣੇ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਤੱਤ
– ਵਿਟਾਮਿਨ–ਏ
ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
– ਵਿਟਾਮਿਨ–ਸੀ
ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੰਹੁਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀਆਂ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਕੋਲਾਜੇਨ ਪਦਾਰਥ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਿਗਾਮੈਂਟਸ, ਕਾਰਟੀਲੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ‘ਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ‘ਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਆਦਿ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ ਬੇਹੱਦ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
– ਵਿਟਾਮਿਨ–ਈ
ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ, ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਮੋਤੀਆ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ। ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਬਾਂਝਪਣ, ਜਿਗਰ ਤੇ ਪਿੱਤੇ ਦਾ ਰੋਗ, ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
– ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ
ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਹੱਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਹੈ। ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹਰ ਉਮਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
– ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੁੰਗੜਨਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਘਟਣਾ, ਦਿਲ ਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
– ਫਾਈਬਰ
ਇਸ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਕਬਜ਼, ਸ਼ੂਗਰ ਤੇ ਭਾਰ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਇਰਨ
ਇਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ ‘ਚੋਂ ਆਇਰਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਕ ਪੌਦੇ ‘ਚੋਂ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਾਇਆ-ਕਲਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਿਨਰਲਜ਼, ਵਿਟਾਮਿਨ, ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਆਦਿ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੇਈਏ। ਸਾਊਥ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਘਰ-ਘਰ ‘ਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚਟਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿਓ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਚੇਚਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾ ਕੇ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਲਵੋ, ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਸੁਰਖ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਚੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਕਿਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਵੀ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਭਰਮ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਟ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਆਚਾਰ
ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਫਲੀਆਂ 200 ਗ੍ਰਾਮ, 1 ਚਮਚ ਕਲੌਂਜੀ, 70 ਗ੍ਰਾਮ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਹਿੰਗ, 1 ਚਮਚ ਨਮਕ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ, ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਅੰਬ ਚੂਰਨ, 1 ਚਮਚ ਸਿਰਕਾ ਗੈਸ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਭਾਂਡਾ ਗਰਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਧਨੀਆ, ਜ਼ੀਰਾ, ਸੌਂਫ, ਅਜਵਾਇਣ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਭੁੰਨ ਲਵੋ। ਰਾਈ, ਕਲੌਂਜੀ, ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ, ਨਮਕ, ਹਿੰਗ, ਅੰਬ ਚੂਰਨ, ਲਾਲ ਮਿਰਚ ਵੀ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਭੁੰਨ ਲਵੋ। ਮਸਾਲੇ ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਪੀਸ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ‘ਚ ਸੁਹਾਂਜਣਾ ਫਲੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਲਈ ਉਬਾਲੋ। ਫਲੀਆਂ ਧੁੱਪ ‘ਚ ਸੁਕਾ ਲਵੋ। ਫਲੀਆਂ ਸੁੱਕਣ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਸਾਲੇ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਮਿਲਾ ਦਿਓ ਤੇ 3-4 ਦਿਨ ਧੁੱਪ ਲਵਾਓ। ਸਿਰਕਾ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਆਚਾਰ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਮਾਗ਼ ‘ਚ ਰੱਖੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। 5-10 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੋਣ ‘ਚ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਹੀ ਹੈ।
